Hogere eigen bijdragen. Minder vergoedingen. Hogere kosten. Dalende koopkracht. Bezuinigingen op zorg, voorzieningen en uitkeringen. Het jaar 2004 wordt een moeilijk jaar voor gehandicapten en chronisch zieken. Eén van de maatregelen om u financieel te compenseren, is de aftrek van buitengewone uitgaven bij de aangifte inkomstenbelasting.
Belastingvoordeel voor gehandicapten en chronisch zieken
De aftrek van buitengewone uitgaven
Door Kees Dijkman
Mensen met een handicap, chronisch zieken en arbeidsongeschikten komen vaak voor hoge kosten te staan. Zij kunnen die kosten voor een deel compenseren via de aftrek van buitengewone uitgaven bij de aangifte inkomstenbelasting. Deze aftrek kan honderden euro's per jaar opleveren, vaak alleen al op grond van het feit dat u (meer dan 45%) arbeidsongeschikt bent of ouder dan 65 jaar, en omdat er premie ziekenfonds voor u is afgedragen door de werkgever of de uitkeringsinstantie. Ook veel mensen die in een AWBZ instelling verblijven, kunnen buitengewone uitgaven aftrekken.
Dit artikel bevat globale informatie over de aftrek van buitengewone uitgaven. Uitgebreide informatie staat in de brochure 'Belastingaangifte 2003 in verband met handicap of ziekte' bij de CG-Raad (kijk op www.cg-raad.nl voor meer informatie, of bel de bestellijn (030) 2916650).
Aangifte doen
Voor de buitengewone uitgaven is het belangrijk of u aangifte doet als individu of als fiscaal partner (gehuwden, geregistreerd partners of samenwoners die kiezen voor het fiscaal partnerschap). Fiscaal partners moeten hun gezamenlijke buitengewone uitgaven bij elkaar optellen. U mag die buitengewone uitgaven vervolgens aftrekken bij degene waar dat het voordeligst is. In de praktijk is dat bij de partner met het hoogste inkomen.
De vraag naar buitengewone uitgaven is een korte vraag op het belastingbiljet (P-, E-, O- of T-biljet), onder de Persoonsgebonden aftrek. Doet u elektronisch aangifte, dan komt u de buitengewone uitgaven tegen in het lijstje Aftrekposten. U hoeft geen bijlagen mee te sturen. Dat betekent dat er veel zelfwerkzaamheid van u verwacht wordt als u buitengewone uitgaven aftrekt. Want de Belastingdienst kan uiteraard wel vragen naar een achterliggende verantwoording.
De drempel
Niet alle buitengewone uitgaven zijn aftrekbaar. Alleen de uitgaven die boven de zogenoemde drempel uitkomen, kunt u opvoeren als aftrekbare buitengewone uitgaven. Hoe hoog de drempel precies is, hangt af van uw zogenoemde drempelinkomen. Fiscale partners moeten voor het berekenen van de drempel hun beide drempelinkomens bij elkaar optellen. Daarna telt u ook de gezamenlijke buitengewone uitgaven bij elkaar op. Pas als u samen de gezamenlijke drempel haalt, mag u buitengewone uitgaven aftrekken.
Voor het belastingjaar 2003 bedraagt de drempel voor de aftrek van de (gezamenlijke) buitengewone uitgaven: 11,2% van het (gezamenlijke) drempelinkomen. Daarbij geldt bovendien een ondergrens van e 744 (voor fiscaal partners:
e 1.488) en een bovengrens van e 5.796.
Algemene voorwaarden
Er gelden een aantal algemene voorwaarden bij de aftrek van buitengewone uitgaven.
* De uitgaven moeten direct verband houden met uw handicap, ziekte of arbeidsongeschiktheid.
* U kunt alleen kosten opvoeren die voor uw eigen rekening komen.
* U kunt alleen kosten opvoeren die gemaakt zijn voor uzelf, voor uw fiscaal partner en voor uw kinderen jonger dan 27 jaar. Daarnaast kunt u ook kosten opvoeren voor ernstig gehandicapte, inwonende kinderen ouder dan 27 jaar, maar alleen als dat kind een indicatie heeft voor opname in een AWBZ inrichting. U kunt tenslotte ook buitengewone uitgaven opvoeren voor inwonende ouders, broers of zussen, die afhankelijk zijn van uw zorg, mits ze zonder die zorg aangewezen zouden zijn op professionele hulp.
Posten
De buitengewone uitgaven omvatten een groot aantal posten. Sommige zijn standaardbedragen, bij andere posten gelden gedetailleerde regelingen om te bepalen welke uitgaven voor aftrek in aanmerking komen. Uitgebreide informatie is te vinden in de Toelichting bij het belastingbiljet en in de brochures van de CG-Raad en de Belastingdienst.
* Premies zorgverzekeringen, waaronder de premie die de werkgever of de uitkeringsinstantie heeft afgedragen aan het ziekenfonds, de nominale premie voor het ziekenfonds, de premies voor aanvullende verzekeringen en de premies die u betaalde voor een particuliere zorgpolis.
* Geneeskundige hulp, waaronder de behandelingen door artsen, paramedici (zoals fysiotherapeuten) en de behandelingen door de tandarts, inclusief kronen en bruggen.
* Geneesmiddelen, waaronder de extra betalingen voor medicijnen die niet zijn opgenomen in het Geneesmiddelen Vergoedings Systeem en homeopathische middelen, mits die zijn voorgeschreven door een arts.
* Huisapotheek. Een standaard aftrek van e 23 per persoon voor geneesmiddelen die zonder recept verkrijgbaar zijn.
* Hulpmiddelen, waaronder de eigen bijdrage voor woningaanpassingen, mits die niet leiden tot waardevermeerdering van een eigen woning, waarbij dan weer een vrijstelling geldt van 10% van die waardevermeerdering.
* Eigen bijdrage voor verblijf in een AWBZ-instelling. Een kwart van deze eigen bijdrage wordt standaard aangemerkt als buitengewone uitgave.
* Vervoer, waaronder ziekenvervoer, vervoer voor ziekenbezoek en extra vervoerskosten voor leefvervoer - die overigens lastig zijn aan te tonen.
* Hulp thuis, waaronder de eigen bijdrage voor thuiszorg of de extra kosten die budgethouders maken omdat hun netto persoonsgebonden budget niet toereikend is om voldoende hulp in te huren. Hierbij geldt bovendien dat een deel van deze kosten als 'algemeen gebruikelijk' worden aangemerkt, afhankelijk van het inkomen. Er geldt een tabel om te bepalen welke kosten aftrekbaar zijn.
* Dieetkosten, voor di'ten op medisch voorschrift. Hierbij geldt een gedetailleerde tabel. Die tabel is voor het belastingjaar 2003 sterk verruimd. Dieetkosten zijn daardoor voor een hoger bedrag aftrekbaar geworden.
* Kleding en beddengoed. Hierbij gelden forfaitaire bedragen van e310 of e 775 per persoon, afhankelijk van uw situatie.
* Arbeidsongeschiktheidsaftrek, chronisch ziekenforfait en ouderdomsaftrek. Was u op 1 januari 2003 voor meer dan 45% arbeidsongeschikt en tussen de 18 en 65 jaar oud, dan mag u e 757 opvoeren als arbeidsongeschiktheidsaftrek. Bent u niet arbeidsongeschikt, maar kon u de afgelopen twee jaar toch aftrekbare buitengewone uitgaven aftrekken, dan mag u ook e 757 opvoeren, als chronisch ziekenforfait. Was u op 1 januari 2003 65 jaar of ouder was, dan mag u e 757 als ouderdomsaftrek opvoeren. Arbeidsonge-schiktheidsaftrek, chronisch ziekenforfait en ouderdomsaftrek kunnen ook opgevoerd worden voor de fiscaal partner.
* Chronisch ziek kind. Voor een gehandicapt of chronisch ziek kind dat nog geen 27 jaar oud is, kunt u standaard e 757 opvoeren, mits u twee jaar lang de drempel voor de aftrek van buitengewone uitgaven heeft gehaald en dat beide keren voor minstens een derde deel was toe te schrijven aan de kosten die u maakte in verband met de handicap van dat kind.
* Overige aftrekposten. Onder de buitengewone uitgaven vallen ook bepaalde kosten voor bevalling en kraamhulp, voor adoptie en voor begrafenis of crematie.
Vermenigvuldigen
Had u in voorgaande jaren ook al aftrekbare buitengewone uitgaven, is uw (gezamenlijke) drempelinkomen niet hoger dan e 28.850 en haalt u ook dit jaar weer de drempel, dan mag u de aftrekbare buitengewone uitgaven (boven de drempel) vermenigvuldigen.
* Er geldt een vermenigvuldigingsfactor van 1,25x, als u ook al over het belastingjaar 2002 aftrekbare buitengewone uitgaven had.
* Er geldt een vermenigvuldigingsfactor van 1,50x, als u ook al over de belastingjaren 2002 en 2001 aftrekbare buitengewone uitgaven had.
Tegemoetkomingsregeling
Nieuw is de zogenoemde Tegemoetkomings-regeling. Die regeling houdt in dat u ook belastinggeld kunt terugkrijgen als uw inkomen zo laag is dat u nauwelijks of zelfs helemaal geen belasting betaalt. Tot vorig jaar kon de verschuldigde belasting nooit 'onder nul' dalen. Kon u meer buitengewone uitgaven aftrekken dan de verschuldigde belasting, dan kon u die aftrek dus niet 'verzilveren'. Dit jaar (bij de aangifte over het belastingjaar 2003) kan dat wel. U krijgt dan geld van de Belastingdienst, ook al heeft u nooit belasting betaald of is er maar heel weinig belasting afgedragen door uw werkgever of uitkeringsinstantie.
Uit rekenvoorbeelden blijkt overigens dat deze tegemoetkomingsregeling vooral ten goede komt aan ouderen en aan werkende met een inkomen tot net iets boven het minimumloon. Gehandicapten, chronisch zieken en arbeidsongeschikten onder de 65 jaar en zonder betaald werk komen er in de praktijk maar zelden voor in aanmerking.
2004
De aftrek van buitengewone uitgaven gaat in 2004 sterk veranderen. U krijgt met deze verandering te maken bij de aangifte over het belastingjaar 2004 (in het voorjaar van 2005), maar het is raadzaam om er nu al rekening mee te houden, door het verzamelen van bonnen, facturen, doorverwijzingen en andere schriftelijke bewijzen van uw buitengewone uitgaven. De bedoeling is namelijk dat de aftrek vooral terecht komt bij mensen die aantoonbaar hoge kosten maken vanwege hun handicap of ziekte. Uitgebreide informatie over de nieuwe regels is te vinden op de website www.cg-raad.nl
* De algemene vermenigvuldigingsfactoren (1,25x en 1,50x) voor meerjarige aftrek van alle buitengewone uitgaven komen te vervallen. In plaats daarvan komt er een vermenigvuldigingsfactor van 1,65x voor een aantal specifieke, aantoonbare kosten: medicijnen op recept, kleding en beddengoed, dieetkosten, het kwart van de eigen bijdrage voor verblijf in een AWBZ-instelling, extra hulp thuis, hulpmiddelen en woningaanpassingen, en specifieke vervoerskosten (behalve de kosten voor ziekenbezoek).
* De nieuwe vermenigvuldigingsfactor mag u direct toepassen, dus ook als men voor het eerst buitengewone uitgaven wegens handicap of ziekte aftrekt.
* U mag de nieuwe vermenigvuldigingsfactor gebruiken v--r toepassing van de drempel. Veel meer mensen met aantoonbare, specifieke kosten zullen daardoor de drempel halen en kosten kunnen aftrekken.
* Voorwaarde voor het toepassen van de nieuwe vermenigvuldigingsfactor blijft, dat uw verzamelinkomen voor toepassing van de persoonsgebonden aftrek niet hoger mag zijn dan het maximale bedrag in de tweede schijf (in 2003 was dat e 28.850).
* Ook de voorwaarden voor het chronisch ziekenforfait gaan veranderen. Kunt u in 2004 geen gebruik maken van de arbeidsongeschiktheidsaftrek, en hebt u aantoonbaar meer dan e 300 aan kosten voor de bovengenoemde specifieke kostenposten bij elkaar opgeteld (maar nog v--r toepassing van de vermenigvuldigingsfactor), dan mag u nog eens e 757 (prijspeil 2003) extra opvoeren als chronisch ziekenforfait. Daarbij geldt geen inkomensgrens.
* De nieuwe voorwaarden voor het chronisch ziekenforfait gaan met ingang van het belastingjaar 2004 ook gelden voor de forfaitaire aftrek voor chronisch zieke kinderen . Bovendien wordt de aftrek verruimd: u mag voor elk chronisch ziek kind het forfait opvoeren en niet, zoals nu, voor hoogstens één kind.
Tekst (c) Kees Dijkman. Deze informatie wordt u aangeboden door de Chronisch zieken en Gehan-dicapten Raad Nederland (CG-Raad), met dank aan het Nationaal Revalidatie Fonds (NRF). De genoemde bedragen gelden voor het belastingjaar 2003, waarvoor u aangifte doet in 2004. De tekst is met de meeste zorgvuldigheid samengesteld, maar er kunnen geen rechten aan worden ontleend.
- avn@afasie.nl -