Vleugellam

Josine van Dalsum studeerde in 1971 cum laude af aan de Amsterdamse Toneelschool, waarna ze twee jaar verbonden was aan het Nieuw Rotterdams Toneel. Haar grote doorbraak op televisie kwam met de AVRO/BRT dramaserie Een mens van goede wil naar de roman van Gerard Walschap. Daarna volgden vele rollen in tv-series: onder andere in Hollands Glorie, Van oude mensen en dingen die voorbij gaan en in 2003-2004 in de RTL4-serie De Erfenis. Ze was ook te zien in films als Dood van een non en De Lift en in de toneelstukken Kinderen van een mindere God en Jeanne d'Arc. Daarnaast schrijft en schildert ze nog. Kortom: wie kent haar niet?

Op 9 september 2004 kreeg Josine te horen dat ze nog maar een jaar -iets meer, iets minder- te leven had. In haar hoofd zaten twee inoperabele tumoren, veroorzaakt door ontsnapte kankercellen uit haar verwijderde rechterlong. Door een experimentele behandeling verschrompelden deze dodelijke tumoren. Speciaal voor haar schreef Haye van der Heyden het toneelstuk LeefTijd, dat zij samen met haar zoon Aram van de Rest in het seizoen 2005-2006 in vele theaters in Nederland heeft gespeeld. LeefTijd ging over wat kanker teweegbrengt in het leven van een vrouw en haar zoon. Het stuk werd geproduceerd door haar echtgenoot John van de Rest en in samenwerking met KWF Kankerbestrijding op het toneel gebracht.

Sinds 2006 onderhoudt de Afasie Vereniging Nederland contact met John van de Rest. Er waren grootse plannen, om in het seizoen 2007-2008 gezamenlijk een toneelstuk op de planken te brengen. Het zou opnieuw een stuk met een boodschap worden: Wings van Arhur Kopit. Wings gaat over afasie. In 1981 speelde Ellen Vogel voor het eerst de rol van een aan afasie lijdende vliegenierster. In 1987 speelde Henny Orri de rol: zij won er een Theo d'Or mee en kreeg dat jaar ook het bronzen afasiekopje uitgereikt. Het was de bedoeling dat Josine van Dalsum in het seizoen 2007-2008 de hoofdrol in dit prachtige stuk voor haar rekening zou nemen. Vanwege het feit dat er in 2007 bij Josine opnieuw een hersentumor werd geconstateerd, waaraan ze moest worden geopereerd, zijn de plannen uitgesteld.

Maar nu, in het jaar dat de AVN 30 jaar bestaat (onze officiële 'verjaardag' was 1 december 2007), gaat het er tóch van komen! De titel van het stuk zal 'Vleugellam' zijn. Josine verklaart de door haar bedachte titel zelf als volgt: 'Een verkeersongeluk of een hersenbloeding kunnen het veroorzaken: je mond zegt niet meer wat je denkt. Machteloos ervaar je aan de reactie van anderen dat er iets hapert in het contact met hen: je bent "Vleugellam" geworden.'

Na maanden van intensieve samenwerking en overleg, hebben we besloten, dat we niet het stuk van Arthur Kopit op de planken zullen brengen. Doordat dat stuk al 32 jaar geleden geschreven werd en zich afspeelt in de Verenigde Staten van ruim 30 jaar geleden, is het stuk op te veel plaatsen gedateerd. Er komt dus een heel nieuw toneelstuk over afasie, wel geïnspireerd door Arthur Kopit, die de eerste was die het onderwerp 'afasie' in de theaters voor het voetlicht bracht, maar met Nederlandse mensen, in Nederlandse situaties, waarin de huidige kennis en kunde over afasie, die gelukkig de afgelopen decennia sterk verbeterd is, verwerkt is.

De première zal zijn op donderdag 9 oktober in het Singer theater in Laren. Daarna volgt een tournee door ons hele land. Op zondag 12 oktober zullen opnames van het stuk worden gemaakt tijdens de matinee in het theater in Capelle aan den IJssel. Daar zal een DVD van worden gemaakt, waar behalve het toneelstuk zelf ook een interview met Josine op zal staan.

Het zijn niet de geringste acteurs die meewerken aan het stuk. Naast Josine spelen, Adrienne Kleiweg, Michiel Kerbosch en Robin Rienstra mee. De regie is in handen van John van de Rest.

In 1987 heeft het toneelstuk Wings gezorgd voor heel veel publiciteit rondom afasie. Het zou geweldig zijn, en een schitterend vervolg op onze afasiecampagne van de afgelopen jaren, als dat ook deze keer het geval zou zijn. Aan Josine en haar man, de cast èn aan de AVN zal het niet liggen……